Cyrus the Great
چند روز پيش شيده بهمنيار در وبلاگش (پينکفلويديش) مطلبي عنوان کرده بود در خصوص نصب بناي يادبود کوروش کبير و قدرداني از اولين منشور حقوق بشر در سن ديگو واقع در ايالت کاليفرنيا. خبر خيلي جالبي بود با در نظر گرفتن اين نکته که در غرب حتي در دپارتمانهاي باستانشناسي هم دانشجويان چندان اطلاع دقيقي از تاريخ ايران باستان و نقش آن در تحول تاريخ جهان ندارند. اولين منشور حقوق بشر در اصل استوانه اي گلين است به ابعاد ۲۳ در ۱۱ سانتي متر واجد ۴۰ خط کتيبه ميخي به زبان بابلي نو نوشته شده به تاريخ ۵۳۸ قبل از ميلاد و به فرمان کوروش کبير پس از فتح بابل. اين استوانه در سال ۱۸۷۸ در جريان حفاري سايت بابل در عراق کشف
گرديد و هم اکنون در موزه بريتانيا نگهداري مي شود. ترجمه به مضمون بخش اول اين سند بي نظير تاريخي از اين قرار است
منم کوروش. شاه جهان. زماني که من وارد بابل شدم... به کسي اجازه تعرض به آن را ندادم. من تمام نيازهاي بابل و پرستشگاه هاي آن را در نظر گرفتم... من بدبختيهايشان را پايان بخشيدم
نکته فوق العاده در خصوص رفتار کوروش در نظر گرفتن زمان اتفاق اين تحولات است (۵۳۸ قبل از ميلاد). اين که با اسرا و مغلوبين جنگ با اين درجه از آزادمنشي برخورد شود مطلبي است که تنها با مقايسه رفتار ساير فاتحان هم عصر کوروش روشن مي شود. در اروپا ژرمن ها گل ها هون ها و ديگر قبايل ساکن مرکز و غرب اروپا زنده سوزاندن تجاوز و برده کشي از مغلوبين را حق طبيعي خود مي دانستند. در سال ۱۹۷۱سازمان ملل متحد دستور داد تا اولين بخش اين منشور آزادي به تمامي زبانهاي زنده دنيا ترجمه شود. نيل مک گرگور رئيس موزه بريتانيا به تازگي اعلام کرد که استوانه حقوق بشر پس از به نمايش درآمدن در نمايشگاه هخامنشيان ۲۰۰۵ به مدت ۳ ماه به ايران قرض داده خواهد شد.
منم کوروش. شاه جهان. زماني که من وارد بابل شدم... به کسي اجازه تعرض به آن را ندادم. من تمام نيازهاي بابل و پرستشگاه هاي آن را در نظر گرفتم... من بدبختيهايشان را پايان بخشيدم
نکته فوق العاده در خصوص رفتار کوروش در نظر گرفتن زمان اتفاق اين تحولات است (۵۳۸ قبل از ميلاد). اين که با اسرا و مغلوبين جنگ با اين درجه از آزادمنشي برخورد شود مطلبي است که تنها با مقايسه رفتار ساير فاتحان هم عصر کوروش روشن مي شود. در اروپا ژرمن ها گل ها هون ها و ديگر قبايل ساکن مرکز و غرب اروپا زنده سوزاندن تجاوز و برده کشي از مغلوبين را حق طبيعي خود مي دانستند. در سال ۱۹۷۱سازمان ملل متحد دستور داد تا اولين بخش اين منشور آزادي به تمامي زبانهاي زنده دنيا ترجمه شود. نيل مک گرگور رئيس موزه بريتانيا به تازگي اعلام کرد که استوانه حقوق بشر پس از به نمايش درآمدن در نمايشگاه هخامنشيان ۲۰۰۵ به مدت ۳ ماه به ايران قرض داده خواهد شد.
posted by Woland | 3:59 PM
6 Comments:
اگر سواد نیم بند من اجازه بدهد، تا جایی که در تاریخ خوانده ام، هخامنشیان با کمک مالی وسیع یهودیان به قدرت رسیدند و جایگزین ماد ها – بنیانگزاران اولین امپراطوری در کره زمین به رهبری هوخشتره- شدند. برنامه ریزی برای فتح بابل از مدتها قبل از تسلط کامل کورش به تمام نواحی امپراطوری شروع شده بود و به کمک حمایت مالی و اطلاعاتی یهودیان، کورش توانست نیروی نظامی لازم برای حمله ای وسیع به بابل آماده کند.
بابل در زمان کورش مهمترین شهر تجاری سیاره زمین بود و مانند هنگ کنگی در بین النحرین می درخشید. کورش که می بایست بعد از تصرف بابل به یهودیان آزادی مذهبی و امتیاز متعدد دیگر بدهد، تصمیم گرفت از این روش در مورد بقیه ادیان نیز استفاده کند تا ترکیب تجاری شهر بهم نخورد و درآمد مالیاتی چشمگیر شهر از محل عوارض تردد کالا و تبادلات بازار بابل از بین نرود.
بعد از سقوط بابل و سرنگونی بخت النصر، یهودیان عملا به شهروند درجه یک بابل تبدیل شدند و نامه های متعددی که کورش – و بعدا داریوش - برای حکام محلی در حمایت بی قید و شرط از یهودیان نوشتند و باج اجتماعی چشمگیری که تا نزدیک به دویست سال بعد از جانب دولت هحامنشی به یهودیان داده می شد بحدی واضح و سوال برانگیزست که آدم فکر می کند خود هخامنشیان یهودی بوده اند.
کورش نابغه بود و همانقدر که در لشکرکشی استعداد داشت، از سیاست نیز سردرمی آورد. منشور حقوق بشر کورش بیشتر جنبه تبلیغی برای جلب اعتماد مردم کشورهایی بود که به زور و از سرناچاری خراج گزار و مطیع دولت مرکزی هخامنشی بودند.
در سیستم حکومتی هخامنشی یک دیکتاتوری نظامی بدون گذشت و ترحم بود که هیچ گونه انعطافی در مورد مخالفین داخلی یا خارجی سیاست های خود نداشت. از سنا و همیاری مردم در حکومت خبری نبود و جانشینان کورش و داریوش کار را بجایی رساندند که در هنگام حمله اسکندر به پارس، غالب استان ها به امید رها شدن از زیر بار استثمار هخامنشیان خود را کنار کشیدند و به انتظار آمدن فرمانروایی جدید برای امپراطوری نشستند.
جالب اینکه این روش دیکتاتوری موجبات عقب ماندگی شدید پارس را در زمینه علوم عقلانی – فلسفه، منطق، اخلاق، استنتاج، ریاضیات، و ... – شد و باعث گردید مشاهیر علمی این دوره از حکومت پارسیان به زحمت به تعداد انگشتان یک دست برسد. این درحالیست که مشاهیر متعددی در یونان ظهور کردند که تا امروز نامشان بر زبان ها جاریست.
ساختار حکومتی، هنری، و سیاسی هخامنشیان، مجموعه منتخبی از برگزیده های بقیه تمدن های معاصر ایشان بود و این امر را می شود در تشابه حیرت آور معماری و ساختار اداری حکومت هخامنشیان دید.
یک نکته جالب برای حسن ختام این کامنت اینکه اسکندر مقدونی با فتح پارس و تاراج ثروت های این منطقه و انتقال آن به خاک اروپا باعث رشد سریع رفاهی این منطقه و خارج شدن تکامل اجتماعی منطقه شمال مرکزی مدیترانه از بن بستی گردید که موجب رشد سریع دولت روم و قدرت گرفتن آن و تسلط بر مقدونیه و یونیان و اسارت دو هزار ساله مردم آن سرزمین گردید. در واقع اسکندر بزرگترین ضربه را به استقلال و آزادی مردم سرزمین خود زد و مقدونیه بعد از سقوط تا اواخر قرن بیستم میلادی فاقد هویت حقوقی مستقل بود!
ت.
دوست عزيزم با تشکر از کامنت جالبت. چند نکته است که بايد در خصوص آنها تذکر بدهم:
اين که اشاره کرده اي که مادها اولين امپراتوري در کره زمين را بنا کردند صحيح نيست. اصولا مادها هيچگاه از يک قدرت منطقه اي فراتر نرفتند که اوج آن هم در اتحاد با بابل و شکست آشور مي باشد.
۲- يهوديان در زمان به قدرت رسيدن کوروش سالها بود که پس از تسخير اراضيشان در ساحل شرقي مديترانه در تبعيد در بابل بسر مي بردند و حتي شهروند درجه سوم هم محسوب نمي شدند و بطبع از هرگونه امکانات فوق العاده مالي که به واسطه آن بتوان يک امپراتوري را در جنگ عليه ديگري تجهييز کرد بي بهره.
۳- اشاره شما به پرداخت باج اجتماعي به مدت ۲۰۰ سال کمي گنگ است. اگر منظور اعطاي آزادي هاي اجتماعي است همانطور که خود اشاره کرده اي بقيه ملل نيز از اين قاعده مستثني نبودند.
۴- برداشت صرفا تبليغي از منشور حقوق بشر صحيح نيست چرا که زماني ما مسئله اي را تبليغ مي ناميم که از مرحله حرف به عمل نرسد. حال آنکه کوروش به عمل تمامي مفاد اين منشور را انجام داد. اين که پشت سر اين تصميم چه نيتي نهفته بوده مي تواند موضوع بحث باشد ولي به هرروي چيزي از ارزش کوروش در پايبندي به مرامنامه خود کم نمي کند.
۵- من در اشاره خود به منشور حقوق بشر نگفتم که جانشينان کوروش همگي مثل خود او بودند. اداره عظيم ترين امپراتوري جهان با فرستادن سبد گل و يا بر پائي مجلس در ۲۳۰۰ سال پيش ميسر نمي بوده. اساسا فرق اصلي امپراتوري هخامنشي با دولت شهرهاي يونان در همين وسعت جغرافيائي بوده است. وسعت تمام دولتهاي يونان به اندازه يک ساتراپ هخامنشي هم نمي شده است.
۶- اشاره ات به کمک استانهاي هخامنشي به اسکندر نکته بسيار ظريف و قابل تاملي است. جالب است بداني که اين نکته موضوع سخنراني من در انجمن باستانشناسي در سال قبل بود. اصلا رمز پيروزي اسکندر همين کمکهاي بيدريغ از جانب بابل و مصر بوده است نه صرفا نبوغ نظاميش. اين که چرا اين ايالات به کمک اسکندر شتافتند بسيار واضح است. آنها ملل تحت قيموميت بودند و بديهي است از هر فرصتي براي استقلال خويش استفاده خواهند جست. مصداق مثال: دشمن دشمن من دوست من است.
۷- اين که پارسيان را به لحاظ علمي عقب مانده و فاقد هرگونه مشاهيري دانسته اي بعقيده من نهايت بي انصافي است. آيا فراموش کرده اي که در حمله خشايارشا به يونان يکي از عظيمترين پلهاي شناور تاريخ برروي تنگه ترموپولي به دست مهندسان پارسي در کمتر از چند روز ساخته شد؟ اولين شبکه ارتباطي از طريق راه مربوط به هخامنشيان است. اولين سيستم ديوانداري دولتي در جهان و ده ها و ده ها مثال ديگر که در اين جا نمي گنجند. ولي نکته بسيار با اهميت از بين رفتن تمام مکتوبات متعلق به اين عصر در آتشسوزيها و کتاب سوزيهاي پياپي از زمان اسکندر تا ورود اعراب است.
بهرروي از صميم قلب از اين که چنين پرمايه وقت خود را صرف خواندن مطلب من و نوشتن توضيح بر آن کرده اي ازت تشکر مي کنم و اميدوارم همين روش را ادامه دهي.
حامد
آقا دمت گرم. با کامنت کارمون راه نمی افته. باید یک روز بنشینیم راجع به این حکایت با هم گپ بزنیم و گیلاس پر و خالی کنیم.
اتفاقا یک بطر Bordeaux اعلی دارم که گذاشتم هفت سالش بشه - الان 5 سال و چند ماهشه!.
ت.
به به باين ميگن گفتمان!! آقا صبر کن که آمدم
البته بحث به نظر میاد خصوصی باشه و من نباید داخل بشم، اما تا اونجایی که سواد ناقص بنده هم اجازه می ده، متوجه می شم که بطن نظرات آقای ناشناس، نوشته های ناصر پورپيرار هستش.
توصيه می کنم منابع ديگر رو هم مطالعه کنيد.
در ضمن، قبل از ماد، امپراتوری های ديگری هم روی کره زمين وجود داشتند، از جمله امپراتوری آشور و هيتی.
در مورد مطلب اصلی هم عرض شود که استوانه کورش در جريان حفاری ها در دورا اروپوس کشف شد، نه بابل.
Thanks for the correction. No, that discussion was not private and it was open to anybody who is interested. By the way I believe you are the expert at this field since you study it in California, My specialty is a little older and goes to Paleolithic period.
Hamed
Post a Comment
<< Home